Перейти к содержимому




Башфорум находится по адресу; www.forum.bash-portal.ru
Фото

Башҡорт теле ҡағиҙәләре


  • Please log in to reply

63 ответов в этой теме

#21 kuzukai

 
kuzukai

    Мосафир

  • Форум ағзаһы
  • Pip
  • 18 сообщений
  • Город:Ufa
  • Ырыуым:Үҫәргән
  • Ораным:Туҡсаба!
  • Ҡошом:Торна
  • Ағасым:Миләш
 

Отправлено 16 Октябрь 2009 - 03:17

Һуңғы йылдарҙа русса мульт ҡарап, урамда русса аралашҡан балалар бик яман хаталар ебәрә:

Хата: Ҡасан беҙ киноға барғайныҡ, унда поп-корн ашаныҡ.

Ҡайҙа беҙ барғайныҡ бит, шунда.


Дөрөҫ: Беҙ киноға барғанда, поп-корн ашаныҡ.

Беҙ барған урында.


Балалар һөйләмде русса төҙөй, һуңынан башҡортсаға калька итеп күсерә. Әлбиттә, күбеһенсә башҡортса аралашҡан балалар ундай хата ебәрмәй. Әммә мине ҡайһы бер күренештәр хафаландыра: ошо аҙна шаршамбы көнө егерменсе мәктәпкә осрашыуға саҡырғайнылар. Ишек төбөнә килеп еткәйнем, дәрестәре бөтөп, эркелешеп, балалар сыға башланы. Мин инә алмай торам, юл бирмәйҙәр. Беҙҙең Ибрайҙа улайтмаҫтар ине,  күргәс тә, үткәреп ебәрерҙәр ине, һәр береһе һаулыҡ ҡушыр ине, таныш булмаһам да, тип уйлап торам. Тыңлабыраҡ ҡараһам, шаҡ ҡаттым: исмаһам, бер генә бала башҡортса һөйләшһәсе!!!

Просмотреть сообщение


Ҡыҙғанысҡа ҡаршы бындай хәлдәр бер 20-се һанлы мәктәптә генә түгел, ә башҡа белем усаҡтарында ла йыш осрай торған хәл. Сит кеше түгел ҡаршыһына президент ағайыбыҙ килһә лә йығып үтеп китерҙәр. Аңламаҫһың, ҡала балалары тип үҙҙәрен эре тоталармы, әллә тәрбиә мәсьәләһеме?! Ә башҡортса һөйләшеүгә килгәндә хәлдәр мәшхәр инде. Мәктәптә балалар башҡорт телен өйрәнеү түгел ишеткеләре лә килмәй. Күрше ҡыҙы:"ненавижу этот урок, этот язык вообще мне неинтересен..." - тип баяғы ла президент ағайыбыҙға ҡөһөрөн төшөрә. Ә бер көндө ҡыҙым менән ҡаласыҡта уйнап йөрөй инек, бер инәй кеше дүрт аяҡлы дуҫын һуғарып йөрөй. Беҙгә ҡараны ла баяғы "дуҫына" өндәшеп "доллар, смотрика на башкирском бормочут"- ти. Беҙгә ҡарап "Понаехали тут, да еще хозяйничают. Ишь ты чего удумали, езжайте обратно в свой Узбекистан или как там Дагестан"- тигәс, урыҫтар әйтмешләй "челюсть отвисла".

#22 Фанис

 
Фанис

    Тархан

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPip
  • 523 сообщений
  • Город:Самара
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 16 Октябрь 2009 - 04:33

Ҡайһы яҡтанһың?

Просмотреть сообщение

Федоровка районындан. Татар ауылында үҫтем.

Мәктәптә балалар башҡорт телен өйрәнеү түгел ишеткеләре лә килмәй.

Просмотреть сообщение

Ҡыҙыҡһындырырға кәрәк. Мин уҡыған мәктәптә хәҙер башҡорт телен минең әсәйем уҡыта, татар балалары шытырҙатып башҡортса һөйләйҙәр.

#23 Тансулпан

 
Тансулпан

    Аҡһаҡал

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 991 сообщений
  • Город:Уфа
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Туҡһаба!
  • Ҡошом:Бөркөт
  • Ағасым:Имән
 

Отправлено 16 Октябрь 2009 - 09:41

Федоровка районы - юрматылар ере инде. Ундағы татарҙар - татарлашҡан башҡорттармы, әллә ситтән күсеп килгән кешеләрме? Уҡытыуға килгәндә, әлбиттә, ҡыҙыҡһындырыу мөһим. Татарлашҡан башҡорттарҙың тамырҙарына баҫым яһап, ысын татар-урыҫтарҙа ихлас теләк уятып. Бәләкәй балалар донъяны ихлас ҡабул итә, уларҙа башҡорт телен өйрәнеүгә ҡарата бер ниндәй ҙә ҡаршылыҡтары юҡ. Ата-әсәләре ҡаршы, һәм тап улар балаларында башҡорт теленә ҡарата негатив тойғо уята. Бер тапҡыр ошондай күренешкә тап булдым: автобуста бер бәләкәй генә бала: Мама, мы сегодня выучили, как будет по башкирски, тип, әллә ниндәй ябай ғына һүҙҙәрҙе әйтеп күрһәткән була, ә әсәһе: нагружают ребенка, тигән мәғәнәлә һөйләнеп ултыра. Әлбиттә, бала үҙ ата-әсәһенең мөнәсәбәтен аңлай, уны үҙләштерә. Минең фекерем шундай: әлбиттә, Башҡортостандағы бөтөн милләттәр ҙә башҡорт телен белергә тейеш, әммә бөтөн мәктәптәргә индереү, әлбиттә, иртәрәк булды. Иң тәүҙә беҙ, башҡорттар, телебеҙҙе көндәлек аралашыу теле итергә тейешбеҙ. Башҡорт менән башҡорттоң рус телендә аралашыуы - аңға һыймаған нәмә һымаҡ ҡабул ителергә тейеш. Беҙ, башҡорттар, үҙ телебеҙҙе яратмаһаҡ, башҡа милләттәрҙән уны нисек яраттырайыҡ? Уларға һәм милләттәштәребеҙгә өлгө күрһәтәйек, башҡортса аралашайыҡ!

#24 Фанис

 
Фанис

    Тархан

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPip
  • 523 сообщений
  • Город:Самара
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 16 Октябрь 2009 - 11:13

Федоровка районы - юрматылар ере инде. Ундағы татарҙар - татарлашҡан башҡорттармы, әллә ситтән күсеп килгән кешеләрме?

Просмотреть сообщение

Татарҙар ҙа бар, татарлашҡан башҡорттар ҙа күп. Беҙҙең ауыл - ясачный татарҙар. Ҡайһы яҡтан күсеп килгәндәре билдәһеҙ.

#25 Тансулпан

 
Тансулпан

    Аҡһаҡал

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 991 сообщений
  • Город:Уфа
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Туҡһаба!
  • Ҡошом:Бөркөт
  • Ағасым:Имән
 

Отправлено 20 Октябрь 2009 - 09:12

Митинг, киоск, диск, банк, танк, йәғни, ике хәрефкә тамамланған, аҙаҡҡыһы йә к, йә г булған сит тел һүҙҙәренә ялғау ошолай ҡушыла:

Митингыға барам, киоскынан гәзит алам, дискыңды биреп тор әле, һаҡлыҡ банкыһы.

Бөгөнгө көндә хатта гәзит-журнал биттәрендә был ҡағиҙә тотолмай, тиерлек, әммә әйтеү өсөн был ысынлап та ҡулайыраҡ: митингка барғанда ҡарағанда, митингыға барыу ҡолаҡҡа ятышлыраҡ.

#26 Ирмәк

 
Ирмәк

    Бей

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPip
  • 386 сообщений
  • Ырыуым:Мең
  • Ораным:Байһоңғар!
  • Ҡошом:Ҡарсыға
  • Ағасым:Ҡайын
 

Отправлено 28 Октябрь 2009 - 08:03

Бөгөнгө көндә хатта гәзит-журнал биттәрендә был ҡағиҙә тотолмай, тиерлек,

Бөгөнгө башҡорт матбуғатында ҡайһы берҙә бөтөнләй туҙға яҙмаған йәки ишетер ҡолаҡҡа килешһеҙ нәмәләр ҙә уҡырға була. Мәҫәлән, бына, баҫылып сыҡҡан әҫәрҙәрҙән һәм мәҡәләләрҙән бер нисә миҫал:

"Ниһайәт, уның хыялы тормошҡа аша. Тиҙҙән бөтә Рәсәй уның йырын күрәсәк."

Грамматик яҡтан бында бер хата ла юҡ. Әммә стилистик яҡтан ҡарағанда...
Йырҙы күреп булмай. Уны тыңлап һәм ишетеп кенә була. Дөрөҫ фраза ошолай яңғырарға тейеш:

"Ниһайәт, уның хыялы тормошҡа аша. Тиҙҙән бөтә Рәсәй уның сығышын күрәсәк һәм йырын ишетәсәк."

Бына тағы бер миҫал:

"Ул атының алғы аяҡтарын тышаулап ебәрҙе, һәм ул, үҙенең иркен сикләгәнгә үпкәләгәндәй, башын сайҡап ҡуйҙы ла, тыртаңлай-тыртаңлай яр буйлап юрғаланы."

Был һөйләмдең мәғәнәһеҙлеге беренсе ҡарауҙан уҡ күҙгә бәрелеп ята. Бер һөйләм эсендә өс стилистик хата!
1) Аттың аяҡтары юҡ. Алғыһы ла, артҡыһы ла. Уның тояҡтары бар.
2) Был һөйләмдә кем тыртаңлап яр буйлап юрғалаған? Атмы, әллә уның хужаһымы? Аңлашылмай.
3) Тояҡтары тышаулы килеш ат юрғалай алмай. Юрғалау - ул тик ҡайһы бер аттарға ғына хас юртыу стиле. Ундай аттарҙы беҙҙә шуның өсөн дә "юрға" тиҙәр. Русса "иноходец" була. Ә тышаулы тояҡтар менән юртып булмағанын һәр кем аңлайҙыр, моғайын. Әлбиттә, бында автор үҙенең һөйләмен нисектер биҙәргә тырышҡан, тик ҡаш төҙәтәм тип, күҙ сығарып ҡуйған.

#27 Зайнулла Ырымбур

 
Зайнулла Ырымбур

    Мырҙа

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPip
  • 363 сообщений
  • Ырыуым:Күбәләк
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 28 Октябрь 2009 - 04:30

Уважаемые! Скажите, как на башкирском вы текст набираете? Или вы копируете на страницы форума с ворда? Извините за глупый вопрос. Где можно взять башкирский шрифт?

#28 Ирмәк

 
Ирмәк

    Бей

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPip
  • 386 сообщений
  • Ырыуым:Мең
  • Ораным:Байһоңғар!
  • Ҡошом:Ҡарсыға
  • Ағасым:Ҡайын
 

Отправлено 28 Октябрь 2009 - 04:51

Уважаемые! Скажите, как на башкирском вы текст набираете? Или вы копируете на страницы форума с ворда? Извините за глупый вопрос. Где можно взять башкирский шрифт?

Просмотреть сообщение

Чтобы набирать башкирский текст, нужно установить не шрифты, а башкирскую раскладку клавиатуры.

#29 Тансулпан

 
Тансулпан

    Аҡһаҡал

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 991 сообщений
  • Город:Уфа
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Туҡһаба!
  • Ҡошом:Бөркөт
  • Ағасым:Имән
 

Отправлено 28 Октябрь 2009 - 06:58

Уважаемые! Скажите, как на башкирском вы текст набираете? Или вы копируете на страницы форума с ворда? Извините за глупый вопрос. Где можно взять башкирский шрифт?

Просмотреть сообщение

http://bashforum.net/forums/index.php?showtopic=7458&view=findpost&p=97338

#30 Зайнулла Ырымбур

 
Зайнулла Ырымбур

    Мырҙа

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPip
  • 363 сообщений
  • Ырыуым:Күбәләк
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 29 Октябрь 2009 - 12:01

http://bashforum.net/forums/index.php?showtopic=7458&view=findpost&p=97338

Просмотреть сообщение

Бар икән был форумда адекват кешеләр. Ҙур рәхмәт! Башҡорт телен һаҡлауҙа ҙур уңыштар, Таңсулпан!

#31 Тансулпан

 
Тансулпан

    Аҡһаҡал

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 991 сообщений
  • Город:Уфа
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Туҡһаба!
  • Ҡошом:Бөркөт
  • Ағасым:Имән
 

Отправлено 29 Октябрь 2009 - 10:27

Бар икән был форумда адекват кешеләр. Ҙур рәхмәт! Башҡорт телен һаҡлауҙа ҙур уңыштар, Таңсулпан!

Просмотреть сообщение

Рәхмәт! Беҙҙең башҡорт телендәге әңгәмәләргә ҡушылығыҙ!

#32 Фанис

 
Фанис

    Тархан

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPip
  • 523 сообщений
  • Город:Самара
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 29 Октябрь 2009 - 11:36

[quote=Зайнулла Ырымбур]
Һорау бар ине һеҙгә. Ырыуыгыҙға ҡарағанда Туҡ йылғаһы буйындан түгелһегеҙ. Шул Туҡ буйы башҡорттары тураһында информация кәрәк ине. Ырыуҙар, аралар, нәҫелдәр тураһында. Бик тә Иҫке Юлдаш ауылы ҡыҙыҡһындыра. Муллабаевтар нәҫеле. Ишетеүем буйынса ғына беләм. Барып килергә ваҡыт таба алмайым, ҡыҙғанысҡа.

#33 miraj

 
miraj

    Аҡһаҡал

  • kыҙ
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 404 сообщений
  • Ырыуым:Ҡатай
  • Ораным:Тайлаҡ!
  • Ҡошом:Ҡауҙы
  • Ағасым:Артыш
 

Отправлено 01 Ноябрь 2009 - 08:54

1) АттыҐ аяќтары юќ. Алћыўы ла, артќыўы ла. УныҐ тояќтары бар.

Нисек инде аттыҐ аяќтары булмаўын! Тояќ - ул аттыҐ аяћы бњткљн урында (аџтан :D ), ќаты тышлы урыны . Урыџса - копыта. АттыҐ алћы аяќтары ла, алћыўы ла бар. Ћућымдыќын иўљ алћыларын ќул тиЎљр.
Былай атќа бик ќыйынћа тура килљлер ул - янбаштан да, иҐбаштан да тояќ башланўа. :D ѓорўаћы менљн шыуып йњрњргљ тура килљлер.

Тояќтан њџкљ њлњш - тубыќќа тиклем - бљкљл. Тубыќтан њџтљрљк янбаш , иҐбаш башлана. ТышауЎы бљкљлгљ бљйлљйЎљр, љммљ ал аяћын йљ арт аяћын тышауланым тип љйтљлљр. Тояќта тышау торорлоќ урын юќ, уны даћалап ќына була.

#34 Тансулпан

 
Тансулпан

    Аҡһаҡал

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 991 сообщений
  • Город:Уфа
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Туҡһаба!
  • Ҡошом:Бөркөт
  • Ағасым:Имән
 

Отправлено 02 Ноябрь 2009 - 11:09

Нисек ...

Мираж, һеҙҙең шрифт күренмәй. Юникод раскладкаһын ҡуйып алығыҙ, хамелеон бармай.

#35 miraj

 
miraj

    Аҡһаҡал

  • kыҙ
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 404 сообщений
  • Ырыуым:Ҡатай
  • Ораным:Тайлаҡ!
  • Ҡошом:Ҡауҙы
  • Ағасым:Артыш
 

Отправлено 02 Ноябрь 2009 - 01:33

Нисек инде аттын аяктары булмаhын! Тояк - ул аттын аягы боткэн урында (астан :D ), каты тышлы урыны . Урысса - копыта. Аттын алгы аяктары ла, алгыhы ла бар. hугымдыкын иha алгыларын кул тизэр. Былай атка бик кыйынга тура килэлер ул - янбаштан да, инбаштан да тояк башланhа. :D Корўаћы менэн шыуып йороргэ тура килэлер. Тояктан оске олош - тубыкка тиклем - бэкэл. Тубыктан остэрэк янбаш , инбаш hойэге башлана. Тышаузы бэкэлгэ бэйлэйзэр, эммэ ал аягын йљ арт аягын тышауланым тип эйтэлэр. Тоякта тышау торорлок урын юк, уны дагалап кына була.

#36 Тискэре

 
Тискэре

    Башҡорт ханы

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 1 839 сообщений
  • Ырыуым:Белмәйем
 

Отправлено 02 Ноябрь 2009 - 06:54

Аяк менэн бот араhында ней айырма, кем эйтэ ала? B)

#37 miraj

 
miraj

    Аҡһаҡал

  • kыҙ
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 404 сообщений
  • Ырыуым:Ҡатай
  • Ораным:Тайлаҡ!
  • Ҡошом:Ҡауҙы
  • Ағасым:Артыш
 

Отправлено 02 Ноябрь 2009 - 07:16

Аяк менэн бот араhында ней айырма, кем эйтэ ала?  B)

Просмотреть сообщение

Аяк - атлап йороу агзахы. :D Бот аяктын бер олошо, тубыктан оске олош, инбашка йэ янбашка тиклем бара (аттыкы булха) (инбаш, янбаш боттон яурынга, ике як янга тоташкан урындары)

#38 miraj

 
miraj

    Аҡһаҡал

  • kыҙ
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 404 сообщений
  • Ырыуым:Ҡатай
  • Ораным:Тайлаҡ!
  • Ҡошом:Ҡауҙы
  • Ағасым:Артыш
 

Отправлено 08 Ноябрь 2009 - 10:55

Мираж, ўеЎЎеҐ шрифт кЈренмљй. Юникод раскладкаўын ќуйып алыћыЎ, хамелеон бармай.

Просмотреть сообщение

Юникод куйып караным, тотош эллэ ниндэй символдарга эйлэнэ, урыс хэрефтэре лэ.

#39 Фанис

 
Фанис

    Тархан

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPip
  • 523 сообщений
  • Город:Самара
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 09 Ноябрь 2009 - 01:32

Таңсулпан өндәшмәй ниңәлер аттың айяғы буламы-юҡмы икененә.Үҙем белеүемсә - булмай. Тышаулау тураһында әйткәндә тояҡ һүҙе ҡулланыла. Бөтөнләй әйткәндә бот тип ҡулланыла. Алғы, артҡы бот. Тояҡһыҙ хайуандарҙын айягы тәпей тип тип атала. Был Кугәсен, Йылайыр районында нисек әйткәндәрен яҙам. Ҡағиҙәләр буйынса нисек булғанын белмәйем.

#40 miraj

 
miraj

    Аҡһаҡал

  • kыҙ
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 404 сообщений
  • Ырыуым:Ҡатай
  • Ораным:Тайлаҡ!
  • Ҡошом:Ҡауҙы
  • Ағасым:Артыш
 

Отправлено 09 Ноябрь 2009 - 08:17

ТаҐсулпан њндљшмљй н襚лер аттыҐ айяћы буламы-юќмы икененљ.ЏЎем белеЈемсљ - булмай.

Просмотреть сообщение

Бына "Башкорт теленен хузлеге"нэн Ат хузенэ килтерелгэн напримерга пример:
Гэрэп аты хыбай йороугэ унайлы, талымхыз, эрхез, нэзек озон аяклы, бэлэкэй башлы етез йылкы токомо.

Шул ук хузлектэн:
Тояк - мал аягынын осондагы каты олошо.

Э быныхы Ожегов хузлегенэн:
Копыто - у некоторых млекопитающих роговое образование на концах пальцев.

Тимэк, аттын кэузэхе могоз кеуек тышса менэн капланган бармакка гына "беркетелгэн" булып сыгамы? Мдя...




0 посетителей читают эту тему

0 пользователей, 0 гостей, 0 скрытых

Башфорум на Башпортале
BaShFoRuM