Перейти к содержимому




Башфорум находится по адресу; www.forum.bash-portal.ru
Фото

Башҡорт кейемдәре


  • Please log in to reply

44 ответов в этой теме

#21 Дедеманн

 
Дедеманн

    Башҡорт ханы

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 474 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 07 Октябрь 2009 - 12:11

Эйе, дүрт өсмөйөштән.

Просмотреть сообщение

бар мы ентекле рэсемдэре?

#22 monash

 
monash

    Тархан

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPip
  • 596 сообщений
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Тарауыл!
  • Ҡошом:Ҡарсыға
  • Ағасым:Ҡарағас
 

Отправлено 07 Октябрь 2009 - 05:02

арыу, рхмт рәсемдәр өсөн, боронғо төрк ҡайыш кәмәрҙәре һәм айаҡтарына кейгән ойоҡ итектәр әлеге ваҡытта Кавказ халыҡтарында һаҡланып ҡалған,
ундай кәмәрҙән беҙҙә лә бар мы? тар ҡайыш, буйҙан буйға һәленеп торған ҡайыш "ҡойроҡтар" менән?
монгол йаҡалы кафтандар бар мы? (әлеге тыва һәм буряттарҙың кейгәндәрендәй)
әлеге ваҡытта БДУ тарих факултетында уҡыусы бер йүнде башҡорт йук мы? ҡыҙыҡһыныусы?

Просмотреть сообщение

Кэрэкhэ, берэузе белэм.

#23 Дедеманн

 
Дедеманн

    Башҡорт ханы

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 474 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 07 Октябрь 2009 - 11:36

Кэрэкhэ, берэузе белэм.

Просмотреть сообщение

таныштыр

#24 Аязkол

 
Аязkол

    Мырҙа

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPip
  • 80 сообщений
  • Город:Уфа
  • Ырыуым:Һыҙғы
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 08 Октябрь 2009 - 03:54

[quote name='Тансулпан' date='Oct 5 2009, 23:22']
[QUOTE]Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары һижәп ябынмаған. Ҡыҙҙар кейәүгә сыҡҡансы сәстәрен күрһәтеп йөрөгән.[/QUOTE]
Бигук килешеп ботэ алмайым hеззен менэн. Кайhы бер мэглумэттэргэ kараганда башkорт kыззары хатта 1960-сы йылдарга хэттем китеп бара икэн юлда, kаршы килгэн ирзе куреп туkтап битен kаптап анын уткэнен котоп торор булгандар

#25 Тансулпан

 
Тансулпан

    Аҡһаҡал

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 991 сообщений
  • Город:Уфа
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Туҡһаба!
  • Ҡошом:Бөркөт
  • Ағасым:Имән
 

Отправлено 09 Октябрь 2009 - 02:52

Бигук килешеп ботэ алмайым hеззен менэн. Кайhы бер мэглумэттэргэ kараганда башkорт kыззары хатта 1960-сы йылдарга хэттем китеп бара икэн юлда, kаршы килгэн ирзе куреп туkтап битен kаптап анын уткэнен котоп торор булгандар

Просмотреть сообщение

Бөтөнләй яулыҡ-таҫтар ябынмағандар тимәйем. Әммә бөркәнеп, биттәрен ҡаплап йөрөмәгәндәр кейәүгә сыҡмаған башҡорт ҡыҙҙары. Был һуңғы быуаттарҙа ингән йола. Башҡорттар араһында татарҙар күбәйә башлағас, Ислам дине лә нығыраҡ тарала, яулыҡ ябыныу көсәйә. Был турала Зәки Вәлидиҙең "Хәтирәләр"ендә һәм башҡа сығанаҡтарҙа уҡырға була.

Бына цитата килтерәм (тик русса, башҡортсаһы ҡул аҫтында юҡ):

"В то время среди башкир бытовала такая игра и между джигитом и девушкой. Если джигит за своем коне не может настичь девушку-всадницу, он получает от нее удар камчой по спине, ели же ему это удается сделать, он получает право на поцелуй...
... Когда я был в малолетнем возрасте, мои старшие сестры Магия и Гульсум также не уступали парням в верховой езде. Однако, когда большинство жителей нашей деревне стали составлять татары, среди которых мусульманская культура и традиции занимали господствующее место, наши женщины под их влиянием стали ходить, полуприкрыв лицо кончиком платка, и уже речи о верховой езде не могло и быть".
Был егерменсе быуат башы.

XVIII быуат урталарының сығанаҡтарын ҡарағанда:
"Девки прикрепляют к великому множеству кос ленты и брякушки, которые достают до самых икр, и носят шапку с завостренным, длиною в пядень, затыльником, который так же, как и самая шапка покрывается монетами или корольками". (И.Г.Георги, 1770)
Ҡыҙҙарҙың, ҡатындарҙың да яулыҡ ябыныуы тураһында һүҙ юҡ.
"Замужние бабы носят сверх такой шапки покрытой подобным образом начельник, и только по две косы, либо и вовсе волос не заплетают (ҡайһы ваҡыт ҡашмау аҫтынан баштарына урап ҡуйыр булғандар сәстәрен, Т.Б.). В ненастную погоду надевают на голову бабы и девки татарские фаты, тастар". (Шул уҡ сығанаҡ).

Кейәүгә яңы сыҡҡан килендәр иһә биттәрен ҡаплар булған:
"Новомужные башкирки сначала бывают весьма стыдливы, а особливо при приезжих посторонних или своих старших сродтвенниках. Они тогда оборачиваются всегда в угол и сколько можно прячут свое лицо, и когда гости обсидятся и затихнут, тогда каждому отвешивает по вышеописанному поклону (һул тубығына ҡулын һалып, уң аяғына тубыҡлана, Т.Б.). ...Новозамужнюю башкирку кроме сего и потому узнать можно, что она на голове своей сверх своей кашпау привязывает согнутой лисий или другой какой малахай." (И.И.Лепехин, 1770 йыл).
Бында ла яулыҡ тураһында һүҙ юҡ. Йәш килендәр баштарына сәкмәндәрен ябынып йөрөр булған.

Ҡушъяулыҡ - һуңғы быуаттарҙа, француз яулыҡтар килеп сыҡҡас, ингән нәмә. Ике француз яулығын ҡушып яһала ул. Ул тик Урал аръяғы башҡорттарында ғына таралған. Әммә уың сығанағы бик боронғо булыуы бик ихтимал, сөнки башҡа һинд-арий халыҡтарының яулыҡтары менән бер сығыштан.

Ә башҡорттар үҙҙәре ни ти икән был турала? XIX быуатта йәшәгән Усман Ишмөхәмәтовтың иҫтәлектәренә күҙ һалайыҡ, ул юрматы башҡорттары тураһында һөйләй:

"Родился я в 1809 году. В то время башкирский народ жил богато, сеял немножко ржи и содержал скот. В летнее время занимался распитием кумыса, а зимой ел мясо, масло, курут и пил чай. И не было людей, надевавших ситцевые рубашки. Ни мужчин, ни женщин. Женщин, носивших разноцветные тастары, вовсе не было. Они носили каляпуш, кашбау и сакал." ("Ватандаш" журналы, 2008 йыл).

#26 Дедеманн

 
Дедеманн

    Башҡорт ханы

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 474 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 22 Октябрь 2009 - 02:13

Кэрэкhэ, берэузе белэм.

ҡасан таныштыраң, көтөп хәл бөттө....

ыштан салбарыбыҙ булды ла, сарык эше әллә ни барманы...йүндерәк һүрәттәре булған бар мы? ҡуңысын кейеҙҙән (йоҡа) эштәгәндә була мы?
күн дә йоҡа булды шикелле, йүнһеҙ генә бер ойоҡтай булды ла ҡуйҙы...

тағы ла, теге урыһ ҡатыны йаҙған китапты (башкорт кейем ҡушамы һ.б. тураһындағы) берәйе тарап һалһа ине лә, дан булыр ине

#27 Тансулпан

 
Тансулпан

    Аҡһаҡал

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 991 сообщений
  • Город:Уфа
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Туҡһаба!
  • Ҡошом:Бөркөт
  • Ағасым:Имән
 

Отправлено 22 Октябрь 2009 - 02:18

ҡасан таныштыраң, көтөп хәл бөттө....

ыштан салбарыбыҙ булды ла, сарык эше әллә ни барманы...йүндерәк һүрәттәре булған бар мы? ҡуңысын кейеҙҙән (йоҡа) эштәгәндә була мы?

Просмотреть сообщение

Ғатауллинда бар һыҙмалары, унан һора.

#28 Дедеманн

 
Дедеманн

    Башҡорт ханы

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 474 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 22 Октябрь 2009 - 02:19

Ғатауллинда бар һыҙмалары, унан һора.

Просмотреть сообщение

йауап бирмәһ булды, бер ике өндәшкәйнем дә.....

#29 Тансулпан

 
Тансулпан

    Аҡһаҡал

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 991 сообщений
  • Город:Уфа
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Туҡһаба!
  • Ҡошом:Бөркөт
  • Ағасым:Имән
 

Отправлено 23 Октябрь 2009 - 12:21

Шулай була ул, бер кеше ярҙам итәм, тип торғанда, ниндәйҙер яҡшыраҡ белгесте эҙләү...)

#30 Дедеманн

 
Дедеманн

    Башҡорт ханы

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 474 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 23 Октябрь 2009 - 01:03

Шулай була ул, бер кеше ярҙам итәм, тип торғанда, ниндәйҙер яҡшыраҡ белгесте эҙләү...)

Просмотреть сообщение

кем у йаҡшы белгес?
кем у йарҙам итәм тигән кеше?
итәм тигән кеше итә, итәсәктем дә тип тормаһ у....

#31 Дедеманн

 
Дедеманн

    Башҡорт ханы

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 474 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 23 Октябрь 2009 - 04:21

резко гадаем, какого века нарисованы башкиры
http://img26.imageshack.us/i/baskurtd.jpg/

#32 miraj

 
miraj

    Аҡһаҡал

  • kыҙ
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 404 сообщений
  • Ырыуым:Ҡатай
  • Ораным:Тайлаҡ!
  • Ҡошом:Ҡауҙы
  • Ағасым:Артыш
 

Отправлено 27 Октябрь 2009 - 09:47

Бигук килешеп ботэ алмайым hеззен менэн. Кайhы бер мэглумэттэргэ kараганда башkорт kыззары хатта 1960-сы йылдарга хэттем китеп бара икэн юлда, kаршы килгэн ирзе куреп туkтап битен kаптап анын уткэнен котоп торор булгандар

Просмотреть сообщение

Сэсте каплау торло ырыуда торлосэ булган. Урал аръягындагыларза иркенерэк булган. Балиг булган кыззарзын тотош сэсе тугел, толомо гына куренеп торган, еткэн кыззар кейэугэ сыккансы такыя кейгэн. Никахлангандын иртэгэхенэ башына кашмау кейзергэндэр. Кашмау - ирле катын билдэхе.
Балиг булганса яланбаш йороргэ рохсэт булган. Балиг булыу осоро хар кыззын узенеке (кем 8-зэ ук олгорэ, кем 13-14-кэ тиклем дэ етлекмэй). Эммэ 10 йэштэр самхында такыя кейэ башлаган барыхы ла тиерлек.

#33 Тансулпан

 
Тансулпан

    Аҡһаҡал

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 991 сообщений
  • Город:Уфа
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Туҡһаба!
  • Ҡошом:Бөркөт
  • Ағасым:Имән
 

Отправлено 27 Октябрь 2009 - 09:51

Никахлангандын иртэгэхенэ башына кашмау кейзергэндэр.
Кашмау - ирле катын билдэхе.

Кайһы урындарҙа ҡашмауҙы ул тапҡас ҡына кейә башлағандар.

#34 Дедеманн

 
Дедеманн

    Башҡорт ханы

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 474 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 27 Октябрь 2009 - 10:20

Сэсте каплау торло ырыуда торлосэ булган. Урал аръягындагыларза иркенерэк булган. Балиг булган кыззарзын тотош сэсе тугел, толомо гына куренеп торган, еткэн кыззар кейэугэ сыккансы такыя кейгэн. Никахлангандын иртэгэхенэ башына кашмау кейзергэндэр. Кашмау - ирле катын билдэхе.
Балиг булганса яланбаш йороргэ рохсэт булган. Балиг булыу осоро хар кыззын узенеке (кем 8-зэ ук олгорэ, кем 13-14-кэ тиклем дэ етлекмэй). Эммэ 10 йэштэр самхында такыя кейэ башлаган барыхы ла тиерлек.

Просмотреть сообщение

сығанаҡтарҙы килтереп йаҙығыҙ.......был темала ла мөмкөн мәртәбә ҡолаҡ осо менән ишетелгәндәрҙе түгел дә, төплө, дәлилле хәбәрҙәрегеҙҙе йаҙығыҙ....

#35 miraj

 
miraj

    Аҡһаҡал

  • kыҙ
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 404 сообщений
  • Ырыуым:Ҡатай
  • Ораным:Тайлаҡ!
  • Ҡошом:Ҡауҙы
  • Ағасым:Артыш
 

Отправлено 27 Октябрь 2009 - 11:39

сыћанаќтарЎы килтереп йаЎыћыЎ.......был темала ла мњмкњн мљртљбљ ќолаќ осо менљн ишетелгљндљрЎе тЈгел дљ, тњплњ, дљлилле хљбљрЎљрегеЎЎе йаЎыћыЎ....

Просмотреть сообщение


Бер сыганак:
Казбулатова, Гузель Хасановна Костюм и знаково-эстетическая деятельность : На примере традиционных костюмов народов Башкортостана : Дис. ... канд. филос. наук : 09.00.04 М., 2002 Унын яны эштэрендэ такыя турахында бар.
Шитованын китабын кемгэлер биреп торгайным, тапманым. Унда такыя турахында бар. Башкорт теленен хузлегендэ анлатма бар, эммэ бик токор. Мохаматсалим Ометбаев китабында укыгайным шулай ук такыя кейэугэ бармаган кыззын баш кейеме тип, кейэугэ баргас кашмау кейзерелэ тип.

#36 Тансулпан

 
Тансулпан

    Аҡһаҡал

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 991 сообщений
  • Город:Уфа
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Туҡһаба!
  • Ҡошом:Бөркөт
  • Ағасым:Имән
 

Отправлено 27 Октябрь 2009 - 11:46

Дедеманн гел сығанаҡ талап итеп тик ултырыр инде. Минең яҙғандарымдың барыһының да сығанаҡтары бар, тик әйләнгән һайын уларҙы килтереп тороуҙы кәрәк тип тапмайым. Белмәгән нәмәне яҙған юҡ.

#37 Дедеманн

 
Дедеманн

    Башҡорт ханы

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 474 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 28 Октябрь 2009 - 02:29

Дедеманн гел сығанаҡ талап итеп тик ултырыр инде. Минең яҙғандарымдың барыһының да сығанаҡтары бар, тик әйләнгән һайын уларҙы килтереп тороуҙы кәрәк тип тапмайым. Белмәгән нәмәне яҙған юҡ.

Просмотреть сообщение

эйе, бар эшем кеше башында бет эҙләү менән тырнаҡ аһтынан б..ҡ соҡоу бит инде минең......
(эштең асылында иһә, был темала һауанан күктән түгел дә, сығанаҡтарға тайанып, тәбиғәт тәңрем минең тип зыр ҡупҡансы башҡа темаларҙа, башҡорт ғөрөф ғәҙәтен һаҡлаусылар сиреүе, килеп теманы байыҡтырыр, беҙ белмәгәндәр өсөн, сығанаҡ шишмәһе булып торор тип уйлауым ине лә....тик булманы шул, һинән башҡа ихтибар итеүсе сыҡманы, йаҙыҡ.....)

былай сығанаҡтар булғанда, киләсәктә нимә уҡыр икәнен беленеп барылыр ине....бер төрлө лә көн күрәлмәгән башҡорт кейем һалымы тураһындағы сайт өсөн материал тупланып барыр ине, теләгәндәр өсөн ыштан күлдәк тегер өсөн әҙерҙә материал да булыр ине лә.....

Иштәк тә йыбанмай ғына Шитованың китабын тарай һалып сығарып һалһа ине....

#38 Дедеманн

 
Дедеманн

    Башҡорт ханы

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 474 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 28 Октябрь 2009 - 03:17

берләштерегеҙ әле
http://bashforum.net/forums/index.php?showtopic=3731&st=20&p=82580&#entry82580

#39 Тансулпан

 
Тансулпан

    Аҡһаҡал

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 991 сообщений
  • Город:Уфа
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Туҡһаба!
  • Ҡошом:Бөркөт
  • Ағасым:Имән
 

Отправлено 28 Октябрь 2009 - 09:33

Хәҙер әрләшеп алам.

Һуңғы йылдарҙа республикала әллә нисәмә "башҡорт халыҡ кейеме" тегеүсе цехтар асылды, унда күбеһенсә урыҫ бисәләре эшләй. Мин, үҙемдең эшем буйынса, уларға барып заказ бирер булһам, уларҙың халык кейемен белмәүҙәренә таң ҡалам.

Мәҫәлән, хәҙәрге заман ҡурайсылары яурындарына һалған сәкмәнгә оҡшаған, әммә бер башҡортлоғо ла булмаған нәмәкәйҙе ни тип атағандарын беләһегеҙме? БАИК! Нимә була ул баик? Байыҡмы? Башҡорттарҙа улай тип аталған кейем бер ҡасан да булмағанын, Байыҡ - беҙҙең билдәле сәсәнебеҙҙең, ғөмүмән, ирҙәр исеме булғанын белмәйҙәрме икән?????????? Етмәһә, минең алда ғына бер билдәле башҡорт ҡумыҙсыһы килеп инде лә: "Мне бы баик нужен был..."... тип тора. Башҡорттар, урыҫтарға эйәреп, Мауыҙҙы-Яҡтыкүлде Банное тип әйткән һымаҡ инде.

Икенсеһе. Йыш ҡына ишетәм-уҡыйым: башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының түшкә таҡҡан селтәр, һаҡал, яға, алмиҙеү кеүек иҫ китмәле төрлө, исеме-есеме матур биҙәүестәрҙе ТҮШЕЛДЕРЕК тиҙәр. Түшелдерек - ул күлдәк аҫтынан, бөгөнгө бюстгальтер урынына кейә торған ҡатын-ҡыҙ эске кейеме!!!! Ул йомшаҡ туҡыманан, таҫма һалып йәки сигеп тегелә. Һәр биҙәүестең үҙ атамаһы бар, уларҙы бер ҡасан да бутарға ярамай.

#40 Дедеманн

 
Дедеманн

    Башҡорт ханы

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 474 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 29 Октябрь 2009 - 01:41

әрләш шул, бушҡа һүҙлек һымаҡ теҙеп ҡуйҙым мы, бер ике бит алдан




0 посетителей читают эту тему

0 пользователей, 0 гостей, 0 скрытых

Башфорум на Башпортале
BaShFoRuM