Перейти к содержимому




Башфорум находится по адресу; www.forum.bash-portal.ru
Фото

Башкорт теле укытыу мэсьэлэлэре


  • Please log in to reply

8 ответов в этой теме

#1 Ханума

 
Ханума

    Мырҙа

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPip
  • 94 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 12 Февраль 2011 - 07:24

"...ХХ быуатта беҙ үҙебеҙҙең күп кенә һүҙҙәребеҙҙе башҡа телдәрҙең һүҙҙәре менән алмаштыра башланыҡ. Мәҫәлән, мин Мостай Кәримдең бер генә әҫәрендә лә "тубыҡ" һүҙен осратҡаным юҡ, уның урынына "теҙ" ҡулланыла. Уға эйәреп, үҙебеҙҙең башҡорт мәктәбендә уҡыған яҙыусылар ҙа "теҙ" тип яҙа башланы. Аңлымы, аңһыҙмы, байтаҡ төп башҡорт һүҙҙәре яҙма телдән, радио, телевидение, сәхнә теленән даими төшөрөп ҡалдырыла, уларҙың ҡайһы берҙәре хатта тупаҫ лексика дәрәжәһенә еткерелгән..."

http://kiskeufa.ru/index.php?dn=news&to=art&id=920
[/quote]


В.Хажиндын фекерзэре байтак миллэттэштэребез арахында яклау таба. Минен уйымса, ысынлап та, грамматикага сикхез моккибэнлек тел укытыусыларынын бэкэленэ хуга: балалар дэрестэ телден гилми яктарына, нескэлектэренэ куп игтибар булэ, арып, ялкып китэлэр. В.Хажиндын фекерен хокумэт даирэлэрендэ анлау за бар ине. Лэкин ни файза, узгэреш юк. Эш нимэлэ, нисек хэлде узгэртергэ була? Миненсэ, безгэ "Башкорт теле укытыузын СТАНДАРТТАР"ын кабул итергэ кэрэк! Башта королтайза, бэлки. Йэмэгэтселек яклауынан тыш, программалар, дэреслектэрзе узгэртеуе момкин булмас... Был - финанс менэн, кеше ресурстары менэн бэйле! Хун кемдер язырга тейеш яны дэреслектэрзе! Авторзар коллективы булдырайык! Конкурс иглан итхендэр! Конкурс хакында мэглумэт быгаса "Коммерсант" хэм башка куп кеше укымаган-белмэгэн гэзиттэ басылды. Нинэ? Заказды кемгэлер "по адресу" озатыу осонмо? Кумэклэгэн - яу кайтарган. Эйзэгез, СТАНДАРТТАР мэсьэлэхен кон узэгенэ куяйык! Кызыкхыныусылар осон яуап бирэм: был урыс теле осон дэ актуаль мэсьэлэ, уларза ла стандарттар кабул ителмэгэн.
Башкорт телен дэулэт теле буларак укыта башлау менэн, "у них не разработана методика" тигэн фекер таралды. Дорос хузгэ ни яуап? Богон беззе укытыусынын физакэр хезмэте коткара... Лэкин ул да бит расланган программа буйынса белем бирэ.
Мэкэлэнэн М.Кэримгэ бэйле олошо турахында... Иптэштэр, булгелэнеу - актуаль тугел беззен осон. Кэрэкмэй. Интеллигенциябыз кубэйхен ти автор.Эрмэндэрзэ, эстондарза улар процент нисбэте буйынса куберэк, ти. Килешэбез. Шулай булгас,Талант эйэхен курэлэтэ узебезгэ каршы куйыу урынхыз. Уны донъя башкорт тип белэ. Шулай калхын. Э унын эсэрзэренэн таралып киткэн хуззэргэ синоним итеп топ башкорт хуззэрен хузлеккэ индереу осон ни камасаулай?
Саф башкорт эзлэу идеяхы менэн бэйле был. Был кайхы берэузэргэ хаман тынгы бирмэй. Ак йозло, йэ хары сэсле, зэнгэр кузле башкорттарзы Урал аръягы башкорттары башкортка индермэгэн була шул. Йэихэ Учалы типтэрзэре тигэн булалар...Ишембай типтэрзэре...

#2 miraj

 
miraj

    Аҡһаҡал

  • kыҙ
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 4 404 сообщений
  • Ырыуым:Ҡатай
  • Ораным:Тайлаҡ!
  • Ҡошом:Ҡауҙы
  • Ағасым:Артыш
 

Отправлено 12 Февраль 2011 - 08:02


кемдер язырга тейеш яны дэреслектэрзе! Авторзар коллективы булдырайык! Конкурс иглан итхендэр! йзэгез, СТАНДАРТТАР мэсьэлэхен кон узэгенэ куяйык!

Мэкэлэнэн М.Кэримгэ бэйле олошо турахында... Уны донъя башкорт тип белэ. Шулай калхын.

+1000

#3 Ханума

 
Ханума

    Мырҙа

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPip
  • 94 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 13 Февраль 2011 - 12:30

Цитата "...Да, были у нас вопросы по языку в образовательных программах. Но это изначально непростые вопросы, не однозначные. С одной стороны, когда федеральный чиновник формирует учебный план на огромную страну, он не думает о том, какой ребенок по этому плану будет обучаться, где он живет, в какой среде воспитывается, какие традиции доминируют в той или иной местности. Федеральный чиновник не думает о национальном компоненте. Мы это открыто говорим. И к нам в центре прислушиваются. А если пока кто-то в той или иной степени сути не улавливает, рано или поздно все равно услышит. Но сказать, что здесь все гладко, не могу. Для Башкортостана это тоже больная тема... Знаете, её надо решать по-другому. Прежде всего, надо честно признать, что методики преподавания языков в нашем образовании далеки от совершенства. Кроме того, родному языку ребенка необходимо учить не только в школе, но и дома. Язык матери каждый человек должен узнать в семье, от самых близких людей - родителей, бабушек-дедушек." (конец цитаты) ТАТАРСТАН республикахы президенты Р.МИНИХАНОВТЫН "Уфимские ведомости" га биргэн ИНТЕРВЬЮХЫНАН Гафу итегез, тэржемэлэп торманым.

#4 kara-eget

 
kara-eget

    Башҡорт ханы

  • Егет
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 1 883 сообщений
  • Интересы:История
  • Ырыуым:Көҙөй
  • Ораным:Тәңре!
  • Ҡошом:Ыласын
  • Ағасым:Имән
 

Отправлено 13 Февраль 2011 - 01:54

Общаясь со некоторыми родителями из Челябинской области можно сказать(о причинах практического отсутствия общения на башкирском с детьми): 1 Многие боятся,что одновременное изучение русского и башкирского приведет к тому, что ребенок будет плохо разговаривать по русски или хуже успевать. 2 Боятся, что ребенок будет произносить башкирские слова в общении со сверстниками,из-за этого будет изгоем,"башкиренком" и т.д 3 В школах многие учителя весьма неодобрительно относятся к разговорам на башкирском языке. 4 Негде детям применить свое знание башкирского.Нет доступного ТВ,радио на башкирском языке. Какие же причины побуждают башкир оставатся башкирами, несмотря на незнание языка: 1 Раз родители были по паспорту башкирами и(или) я,то и я значит башкир. 2 Чувство жизни на своей земле.То, что коренное население,другой родины нет. 3 Религия.Хотя во многом и формально,но тем не менее. 4 Cуществование соседней республики Башкортостан.Из башкирских героев все знают Салавата Юлаева и гордятся им.Хотя в общем знания башкирской истории часто этим и ограничивается. P.S Оказывается в этой теме нужно писать на башкирском..

Сообщение изменено: kara-eget (13 Февраль 2011 - 01:57 )


#5 Ханума

 
Ханума

    Мырҙа

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPip
  • 94 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 23 Февраль 2011 - 10:59

Силэбе башкорттарында миллилек тойгохо юк тугел. Унда бит саф башкорт ауылдары бар. Мэктэп кенэ русса булды. 1970-80 йылдар осон типик куренеш: ололар башкортса, балалар русса хойлэшкэн Аргаяш, Коншак ауылдары. Леспромхоз тигэн ауыл, Совхоз ауылы. Ауыл атамаларын узгэртеу - тарихты югалтыу- телде югалтыу -ботэхе бергэ булган. Башкортостан был йэхэттэн кайхы бер нэмэлэр эшлэргэ ынтылыш яханы. Мэсэлэн, башкорт балаларын Башкортостан вуздарына укырга индереу хакында. Проект хатта Казагстан кеуек сит илдэргэ лэ сыга ине. Ул яктан килеуселэр куренмэне, информация барып етмэгэндер, йэ уларзы уз вуздары кэнэгэтлендергэндер. Силэбенэн байтак килделэр укырга.Йэштэр куберэген менежмент, юриспруденция, медицина олкэлэрен хайланы. Бик хирэктэр башкорт теле белгеслегенэ килде. Улар кире кайтха икэн дэ бит Силэбегэ.

#6 Ханума

 
Ханума

    Мырҙа

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPip
  • 94 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 05 Март 2011 - 03:15

21 февралдә Халыҡ-ара туған телдәр көнө билдәләнә. Күбеһе, хатта һөнәре туған тел яҙмышына профессиональ яҡтан бәйле булғандар ҙа, белеп бөтөрмәй был датаны. Хәйер, ниндәй генә даталар билдәләнмәй календарҙә: ябай балыҡсылар, ата балыҡсылар көндәре лә бар, шикелле, ул. Шулар араһында ҡайһы бер әһәмиәтлеләре баҫылып ҡала, күрәһең. Күптән түгел республикала туған телдәр яҙмышына бәйле бер сара үтте. Күп милләтле дәүләт шарттарында туған телдәрҙе һаҡлау – Нефтселәр мәҙәниәт һарайында уҙған түңәрәк өҫтәлдең темаһы шулай булды. Республикала эшләп килеүсе мәктәптәрҙең 40% милли мәктәп һанала: унда башҡорт, татар, удмурт, сыуаш, мари телдәре туған тел булараҡ уҡытыла, ә рус булмаған балаларҙың 73% туған телен өйрәнә. Туған тел уҡытыу перспективалары бөгөн Рәсәйҙә мәғариф өлкәһендә барған инновациялар күҙлегенән нисек тора һуң? Белеүебеҙсә, мәктәп бөгөн яңы уҡытыу стандарттарына күсә. Башланғыс мәктәптәр өсөн яңы стандарттар раҫлау үтте. Өлкән кластар өсөн стандарттарҙы, йәмәғәтселек ныҡ ҡаршылыҡ күрһәткәс, премьер «өйрәнеү өсөн» тип ҡабат ҡарарға ебәрергә мәжбүр булды. Вәт унда «мәрәкә». Мотлаҡ уҡыу өсөн дүрт предмет тәҡдим ителә: «Россия в мире» тигән предмет (нимә ул, береһе лә белмәй, география һөм тарих бергә буталған), ОБЖ…). Яңы стандарттарҙа туған телдең урыны былай күҙаллана. Яңы уҡыу пландары өсәү буласаҡ. Уны мәктәп һәм ата-әсәләр һайлау хоҡуғына эйә. Әгәр бер уҡыу планында туған тел өйрәнеү ҡаралһа, икенсеһендә - юҡ. Бер яҡтан, дәүләт закон һағында тора: уҡыу мөмкинлеген бирә. Икенсе яҡтан, һайлау хоҡуғы ата-әсә, мәктәп ҡарамағында булғас, һөҙөмтәләр өсөн ул яуап бирмәй. Бының нимәгә алып киләсәген күҙаллау өсөн күп кәрәкмәй. Ошондай шарттарҙа туған телебеҙ һаҡланыуы өсөн яуаплылыҡтың ғаиләгә төшкәнен тағы бер тапҡыр иҫкә төшөргөм килә.

#7 Ханума

 
Ханума

    Мырҙа

  • Форум ағзаһы
  • PipPipPip
  • 94 сообщений
  • Ырыуым:Ырыуһыҙмын
  • Ораным:белмәйем
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 11 Март 2011 - 11:08

Быйыл республикала документ кабул ителэсэк: "Республиканская программа сохранения, изучения и развития языков народов РБ на 2012-2016 годы".

#8 monash

 
monash

    Тархан

  • Тел һаҡсыһы
  • PipPipPipPipPipPip
  • 596 сообщений
  • Ырыуым:Бөрйән
  • Ораным:Тарауыл!
  • Ҡошом:Ҡарсыға
  • Ағасым:Ҡарағас
 

Отправлено 15 Май 2011 - 03:33

Башҡорт телендә Башҡортостанда, татар телендә Татарстанда сығарылыш экзамены бирергә мөмкинселек бармы? Әллә вуздар ҡабул итмәйме?

#9 Зианбердин

 
Зианбердин

    Неизвестен.

  • Егет
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 802 сообщений
  • Интересы:http://vk.com/club54956707 или группа «Граффитиология и краеведение»,
    Башкортостана» и другие.
    http://vk.com/club75634890 или «Путеводитель по башкирским древностям»,
    http://vk.com/club81778685 или "Бтиг ччдим",
    http://vk.com/club75581166 или «Толковый словарь башкирских языков»,
    http://vk.com/club75639634 или «О башкирской музыке»,
    http://vk.com/club61429559 или «Наскальные письмена Башкортостана»,
    http://vk.com/club61429586 или «Тексты на предметах»,
    http://vk.com/club61428749 или «Сулпы и кумбазы Башкортостана»,
    http://vk.com/club67747155 или Turkology in Bashkortostan.
    http://vk.com/club61429514 или «Географические указатели Башкортостана»,
    http://vk.com/club61428829 или «Эпитафии Башкортостана»,
    http://vk.com/club65187388 или «Кунгел\\Душа и память»,
    http://vk.com/club61429544 или «Афиши и плакаты, товарные ярлыки, этикетки Башкортостана» и.т.д.
  • Ырыуым:Үҫәргән
  • Ораным:Байһоңғар!
  • Ҡошом:юҡ
  • Ағасым:юҡ
 

Отправлено 22 Октябрь 2011 - 11:02

Быйыл республикала документ кабул ителэсэк: "Республиканская программа сохранения, изучения и развития языков народов РБ на 2012-2016 годы".

Ул программала тарихи башкорт телдэрен hэм язмаларын да "hаклау, ойрэнеу hэм устереу" караласакмы?




0 посетителей читают эту тему

0 пользователей, 0 гостей, 0 скрытых

Башфорум на Башпортале
BaShFoRuM